Statik elektriğin zararları neler?

Antistatik Bileklik
Antistatik Bileklik

İnsanların almış oldukları statik elektrik hem sağlıklarına hem de kullanmış oldukları
elektronik cihazlara zarar vermektedir. Teknik personeller üzerlerinde oluşan statik elektriği,
elektronik cihazların kullanımı ve taşınması esnasında devre elemanlarına boşaltır. Böylece
elemanların kullanışsız hale gelmesine ya da ömürlerinin azalmasına sebep olurlar.
Üzerimizde binlerce volt statik yük mevcut iken, 350 Volt ile bozulabilecek bir
CMOS yapılı elektronik malzemeye dokunulursa ne olur? Malzeme ölür; ölmez ise
kesinlikle mikron seviyesinde, yapısında ciddi hasarlar meydana gelir, malzemenin ömrü
azalır.
Statik yükün aniden boşalmasının da elektronik malzemelere zarar verdiği anlaşıldı. O
halde statik deşarjın aniden olmaması gerekiyor. Yapılan araştırmalarda statik yükün aniden
değil, 1 Mohm’luk direnç üzerinden, yavaş eğrisel olarak boşalması gerektiği görülmüştür.
Statik elektrik yüklerinin, insan derisi üzerinde toplanması sonucunda, operatörlerde –
özellikle bayanlarda- akne (sivilce), seboreik dermatit gibi deri hastalıklarının oluştuğu
savları ileri sürülmektedir.

Statik elektrik binalardaki haberleşme, güç hatları ve elektrik sistemlerine büyük
ölçüde zarar verir.

Statik Elektrik
Statik Elektrik

Uçakta oluşan statik elektrik, uçuş bilgisayarının ve radarının arıza yapmasına sebep
olmaktadır.
Yıldırımın yol açtığı akım, uçağın dış yüzeyini yalayıp geçerken, iletilen yükün küçük
bir kısmı, uçağın metal dış yüzeyindeki; örneğin pencere gibi açıklıklardan içeri girebilir ve
eğer yolu üzerinde duyarlı elektronik aletler varsa, bunlar da arızalara yol açabilir.
Statik elektriğin akışı ile oluşan kıvılcım çevredeki narkoz gazlarının, petrol
buharlarının patlamasına neden olabilir. Uzun süre araçta yolculuk yapan bir sürücünün,
aracından çıkıp doğrudan benzin pompa tabancasına dokunması ile statik elektrikten
meydana gelen yangından dolayı aracının son durumu görülmektedir (Resim 1.12). Bu
olayın olmasının sebebi akaryakıt dolumu esnasında oluşan petrol buharının statik bir şarjla
teması anında yanmasıdır.

Statik elektrik, plastik levha, kağıt karton ve tekstil gibi yalıtkan malzemelerle çalışan
birçok endüstrinin sorunudur. Elektrostatik itme veya çekme nedeniyle malzeme ya
makineye ya da birbirine yapışır. Bu da çok ciddi kalite sorunlarına yol açar.
Elektrostatiklenme nedeniyle toz veya diğer kir parçacıkları malzemeye yapışır.
Çok yoğun elektrostatik birikme sonucu çıkan elektrik şokları personelde
yaralanmalara yol açabileceği gibi, aynı zamanda yangınlara ve patlamalara da yol açabilir.
Makinelerde bulunan sensörler, ölçme kafaları, yazıcı kafaları gibi elektronik
malzemeler elektrostatik yüklenmeden etkilenebilir.